Technische specificaties en motiveringsverplichtingen bij overheidsopdrachten

Een aanbestedende overheid moet kunnen rechtvaardigen waarom er in de technische specificaties een zekere mate van detail wordt opgenomen. Echter gaat het om materiële motieven, die niet formeel moeten worden opgenomen in de aanbestedingsdocumenten. Dit kan worden afgeleid uit het onderstaande arrest van het Hof van Justitie van 16 april 2026, C-568/24, Sof Medica, waarin er werd geoordeeld als volgt:

"44 (...) Het transparantiebeginsel verlangt dus enkel dat het aanbestedingsdossier duidelijk, nauwkeurig en ondubbelzinnig is, zonder zo ver te gaan dat van de aanbestedende diensten wordt verlangd dat zij op de datum van bekendmaking van de aankondiging van de betrokken opdracht specifiek alle objectieve redenen vermelden die ten grondslag liggen aan elke in het bestek vermelde technische specificatie. Dit laatste vereiste heeft daarentegen betrekking op de eerbiediging van het evenredigheidsbeginsel, zodat de aanbestedende dienst moet kunnen rechtvaardigen waarom de mate van detail waarin de betrokken technische specificaties zijn opgesteld noodzakelijk is voor de verwezenlijking van de nagestreefde doelstellingen.

45 Uit het voorgaande volgt dat het transparantiebeginsel van artikel 18, lid 1, van richtlijn 2014/24 de aanbestedende dienst niet verplicht om een objectieve rechtvaardiging te geven die in zijn ogen de inhoud van de technische specificaties in het betrokken aanbestedingsdossier uiteenzet."

Echter zijn de mogelijkheden voor de aanbestedende overheid om vrij technische specificaties in te vullen tevens beperkt. Dit volgde reeds uit eerdere rechtspraak, wat er tevens toe leidde dat er bij de specificaties in bepaalde gevallen ook de bewoordingen "of gelijkwaardig" moet worden gevoegd. Daar zijn echter uitzonderingen op, bijvoorbeeld wanneer dit door het voorwerp van de opdracht gerechtvaardigd is. Echter moeten die uitzonderingen restrictief worden geïnterpreteerd:

"58      Deze met de woorden „[b]ehalve indien dit door het voorwerp van de opdracht gerechtvaardigd is” bedoelde hypothese moet, op straffe van ondermijning van de doelstelling van openstelling van overheidsopdrachten voor mededinging, restrictief worden uitgelegd, zodat het alleen gaat om situaties waarin een vereiste over een bepaald type product of de afmetingen van dat product onvermijdelijk voortvloeit uit het voorwerp van de opdracht (zie in die zin arrest van 16 januari 2025, DYKA Plastics, C-424/23, EU:C:2025:15, punt 53).

59      In het licht van alle voorgaande overwegingen staat het aan de verwijzende rechter om te beoordelen of het ziekenhuis op goede gronden vereisten kan stellen met betrekking tot het modulaire en mobiele karakter, het gewicht, de ingenomen oppervlakte en de opstelling van de armen van de chirurgische robot waarop de betrokken opdracht betrekking heeft, zonder dat deze vereisten vergezeld gaan van de woorden „of gelijkwaardig”."

Het arrest treft u hier.